उर्लाबारी । पूर्वी नेपालका झापा, मोरङ र सुनसरीमा बसोबास गर्ने अल्पसंख्यक धिमाल समुदायको दुई महिनासम्म चल्ने परम्परागत जात्री मेला भोलि असार २ गते समापन हुँदैछ। मोरङको लेटाङ–१, भोगटेनीस्थित राजारानी महाराजस्थानमा बैशाख २ गते पूजा आरम्भ गरी सुरु भएको यो सांस्कृतिक पर्वले धिमाल समुदायको मौलिक पहिचान झल्काउने गर्दछ।

धिमाल जातिको उद्गमस्थल मानिने भोगटेनीबाट सुरु भएको जात्री मेलाले समुदायभित्र आपसी एकता, बन्धुत्व र धार्मिक आस्था बलियो बनाएको छ। प्रकृति पूजक धिमालले रोगव्याधि नलागोस्, वर्षा timely होस्, जंगली जनावरको पीडा नहोस् भन्ने कामनासहित हाँस, कुखुरा, सुँगुर बलि दिई सामूहिक पूजाआजा गर्दछन्।

साली आमोई, जला आमोई, लक्ष्मी, सरस्वती, टुकुनी, डिङडिङ र ढाले आमोई लगायत देवीदेवताका साथै चौमाझी (ढुढा ठाकुर, याउ माझी, साउ माझी, धरम ठाकुर) लाई पूजा गर्ने परम्परा यस पर्वमा विशेष छ। पर्व अवधिभर धिमाल बस्तीका ९८ वटै टोलमा जात्री पुगी पूजा गरिन्छ।

धिमाल जातीय विकास केन्द्रका अध्यक्ष अम्बर बहादुर धिमालका अनुसार, जात्रीले धार्मिक मात्र होइन सामाजिक सम्बन्धलाई पनि प्रगाढ बनाउँदै आएको छ। भोलि असार २ गते उर्लाबारीको मङ्गलबारेस्थित धिमाल जाति विकास केन्द्रको परियोजना स्थलमा भव्य सांस्कृतिक कार्यक्रमसहित जात्री पर्वको विधिवत् समापन गरिनेछ।

ढोलको ढङढङ आवाजका कारण कतिपयले यसलाई “ढङढङे मेला” पनि भन्ने गर्छन्। भाकल पुरा भएपछि देउतालाई चढाउने चलन, पाहुना सत्कार, परम्परागत परिकार जस्तै चिचिरी र बगियाको भोज, हिलोको पूजा, र प्रेम प्रस्तावसँग जोडिएको सुपारी संस्कार यो मेलाको विशेषता हुन्।

समापनसँगै यो वर्षको जात्री पर्व सम्पन्न हुनेछ, जसले धिमाल संस्कृतिको जगेर्नामा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।